Udziec z jelenia trafia do piekarnika, minutnik tyka według przepisu, a na desce ląduje szara, sucha pieczeń? Winny jest zegarek, nie mięso. Udziec po dobie w occie winnym z jałowcem piekę w 180°C i wyjmuję dokładnie wtedy, gdy termometr z sondą pokaże w środku 54°C. Zostaje soczysty i kroi się w cienkie plastry.
Dlaczego jeleń wysycha szybciej niż wołowina?
Jeleń to jedno z najchudszych mięs, jakie można kupić. Tłuszczu ma zwykle 2–3 proc., a w udźcu nie zobaczysz marmurkowania, które w wołowinie czy wieprzowinie chroni pieczeń przed przesuszeniem. Mięso jest ciemnoczerwone, zwarte i ma wyraźny leśny aromat, więc nie trzeba go niczym maskować.
Ta chudość ma jednak swoją cenę. Za wysoka temperatura albo kilka minut za długo w piekarniku i udziec robi się suchy jak wiór. Czas podany w przepisie nie wie, ile waży twój kawałek, jaki ma kształt i jak grzeje twój piekarnik. Dlatego przestałem piec dziczyznę na czas i zacząłem piec ją na temperaturę.
Doba w lodówce, czyli marynata bez kombinowania
Proporcje biorę z przepisu Joanny Krzewińskiej z bloga „Królestwo garów”. Na udziec ważący około 1 kg potrzebujesz niewiele:
- soli,
- 1 łyżeczki jagód jałowca,
- 2 łyżek posiekanego rozmarynu,
- octu winnego.
Mięso myję i dokładnie osuszam papierowym ręcznikiem. Jałowiec rozcieram i razem z solą oraz rozmarynem wcieram w udziec ze wszystkich stron. Na koniec smaruję całość równą warstwą octu winnego.
Tak przygotowany kawałek wkładam do naczynia, przykrywam i odstawiam do lodówki na 24 godziny. W tym czasie mięso przechodzi marynatą i kruszeje. Tego etapu nie skracam, bo właśnie ta doba przygotowuje udziec do pieczenia.
Sznurek, 180°C i sonda w środku
Po dobie wyjmuję udziec z lodówki i ciasno obwiązuję go sznurkiem wędliniarskim. Dzięki temu w piekarniku trzyma zwarty, ładny kształt i nie rozchodzi się na boki.
Piekarnik nagrzewam do 180°C. Zanim wstawię mięso, wbijam sondę termometru w najgrubsze miejsce udźca, tak żeby końcówka siedziała w samym środku, a nie tuż pod powierzchnią.
Potem nie patrzę na zegarek, tylko na wyświetlacz. Gdy termometr pokaże 54°C w środku, pieczeń od razu wychodzi z piekarnika. To jedyna liczba z tego przepisu, którą naprawdę warto zapamiętać.
Na ciepło trzeba chwilę poczekać
Jeśli podajesz jelenia na obiad, nie kroisz go od razu. Udziec powinien odpocząć co najmniej 10 minut po wyjęciu z piekarnika. Pokrojony wcześniej puści soki na deskę, a cała praca z termometrem pójdzie na marne.
Plastry na zimno zamiast kupnej wędliny
Moja ulubiona wersja to jeleń na zimno. Po upieczeniu zostawiam udziec do całkowitego ostygnięcia i dopiero wtedy zdejmuję sznurek i kroję. Zimne mięso daje się ciąć w bardzo cienkie plastry, które sprawdzają się na kanapkach i na świątecznym półmisku jako domowa wędlina.
Przed świętami to dobry moment, żeby spróbować. Udziec z jelenia, świeży albo pakowany próżniowo i głęboko mrożony, pojawia się wtedy w większych sklepach, halach hurtowych i dyskontach w ramach ofert tematycznych. Kupuj tylko mięso z pewnego źródła, które przeszło obowiązkowe badanie weterynaryjne. Z takim kawałkiem, dobą w lodówce i termometrem z sondą udziec nie ma prawa wyjść suchy.
