Masz po smażeniu tłustą żeliwną patelnię i wahasz się, czy sięgnąć po płyn do naczyń? Śmiało. Ja myję swoją odrobiną płynu i ciepłą wodą, a potem stawiam ją na 1–2 minuty na małym ogniu, żeby odparowała resztę wilgoci. Na koniec cienko natłuszczam ją olejem i rdza się nie pojawia.
Czy płyn do naczyń naprawdę szkodzi żeliwu?
Wokół żeliwa krąży sporo porad, a jedna z najpopularniejszych mówi, że detergent to dla niego wyrok. Sam długo się tego trzymałem i płukałem patelnię samą wodą, choć po smażeniu boczku zostawał na niej tłusty film.
Tymczasem niewielka ilość łagodnego płynu i ciepła woda nie robią surowemu żeliwu krzywdy. Prawdziwym wrogiem jest wilgoć, która zostaje na powierzchni po myciu. To ona sprawia, że na patelni pojawiają się rude plamy korozji.
Jedno zastrzeżenie: chodzi o tradycyjne, niepowlekane żeliwo. Patelnie emaliowane pielęgnuje się inaczej, więc przy nich trzymaj się zaleceń producenta.
Moja rutyna po smażeniu krok po kroku
Całość zajmuje mi kilka minut. Robię to od razu po posiłku, żeby patelnia nie czekała brudna w zlewie.
- Studzenie. Zdejmuję patelnię z ognia i czekam, aż przestanie być bardzo gorąca. Nie polewam jej wodą prosto po smażeniu.
- Mycie. Kropla łagodnego płynu, ciepła woda i miękka gąbka albo szczotka. Resztki usuwam delikatnie, bez druciaka i bez siłowego szorowania.
- Płukanie i wycieranie. Spłukuję pianę i od razu wycieram patelnię ściereczką, w środku i od spodu.
- Suszenie na kuchence. Stawiam ją na palniku na 1–2 minuty przy małej mocy. Ściereczka nie zbierze wody z każdej nierówności, a ciepło odparowuje to, co zostało.
- Olej. Na suchą patelnię nakładam kilka kropel oleju roślinnego i rozcieram go papierowym ręcznikiem po całej powierzchni.
Tak przygotowaną patelnię odkładam do szafki. Cienka warstwa tłuszczu chroni ją przed rdzą i sprawia, że przy kolejnym smażeniu jedzenie łatwiej się od niej odkleja.
Ile oleju to cienka warstwa?
Tu najłatwiej przesadzić. Po rozprowadzeniu powierzchnia może lekko lśnić, ale w dotyku nie powinna się kleić. Jeśli widzisz kałuże tłuszczu albo palec przywiera, zbierz nadmiar czystym ręcznikiem.
Gruba warstwa oleju nie daje lepszej ochrony. Przeciwnie, z czasem zamienia się w nierówną, klejącą powłokę, której trudno się potem pozbyć.
Gdy warstwa ochronna jest już mocno zniszczona, samo natłuszczanie nie wystarczy. Wtedy patelnię trzeba wysezonować, czyli wygrzać z olejem. Robię to zawsze zgodnie z instrukcją producenta, bo to on najlepiej wie, jak traktować swój wyrób.
Trzy błędy, które skracają życie żeliwa
- Moczenie w zlewie. Patelnia zostawiona na długo w wodzie albo odłożona mokra to najprostsza droga do korozji. Jeśli coś mocno przywarło, lepiej umyć ją od razu, niż zostawiać do odmoczenia.
- Zimna woda na gorące żeliwo. Gwałtowne schłodzenie bardzo gorącej patelni może ją uszkodzić. Daję jej ostygnąć stopniowo i dopiero wtedy biorę się za mycie.
- Kwaśne potrawy zostawione na godziny. Sos pomidorowy czy danie z octem można na żeliwie przygotować, ale nie należy go w nim przechowywać. Długi kontakt z kwasem osłabia warstwę ochronną i może zmienić smak jedzenia, dlatego resztki przekładam do pojemnika zaraz po obiedzie.
