Masz w chlebaku kilka twardych kromek i myślisz o tarce? Ja wrzucam je do garnka. Zalewam litrem wody, gotuję około 25 minut na małym ogniu, rozgniatając łyżką, a na koniec dokładam boczek wytopiony na oliwie i starty twardy ser. Wychodzi gęsta włoska zupa pancotto, która spokojnie wystarcza za cały obiad.
Dlaczego czerstwy chleb jest tu lepszy od świeżego?
Pancotto to po włosku dosłownie gotowany chleb. Danie wywodzi się z oszczędnej domowej kuchni, w której pieczywa nie wyrzucało się do kosza, tylko szukało mu zajęcia. Stary bochenek sprawdza się w tej zupie lepiej niż świeży.
Świeży miąższ po zalaniu wodą od razu się rozłazi. Twarde kawałki zaczynają mięknąć powoli, a dopiero potem rozpadają się i zagęszczają całość. Efekt bardziej przypomina gęstą, pożywną potrawkę niż lekki bulion.
Nadaje się bochenek, który zostałby po weekendzie i nikt by już po niego nie sięgnął: twardy, suchy, z zeschniętą skórką. Taki chleb kroję albo po prostu rwę na małe kawałki, bo i tak rozejdą się w garnku.
Proporcje i 25 minut na małym ogniu
Na litr wody biorę 200 g boczku i 40 g sera. Chleba nie ważę, dobieram go na oko: wrzucam tyle czerstwych kawałków, ile zostało, a gęstość reguluję wodą. Oliwę, podobnie jak chleb, dodaję na oko. Gorącą wodę trzymam też w czajniku, bo w trakcie gotowania zwykle trzeba jej trochę dolać.
- Kawałki chleba wkładam do dużego rondla, zalewam litrem wody i przykrywam pokrywką.
- Gotuję na małym ogniu przez około 25 minut. Co kilka minut mieszam drewnianą łyżką i rozgniatam to, co już zmiękło.
- Gdy masa robi się zbyt zwarta i zaczyna przywierać do dna, dolewam odrobinę gorącej wody.
- W międzyczasie kroję boczek na małe kawałki i smażę go na oliwie, aż wytopi się tłuszcz, a mięso nabierze złotego koloru.
- Ser ścieram na tarce o drobnych oczkach.
- Do gorącej masy chlebowej dodaję ser, pieprz i boczek razem z oliwą i całym tłuszczem z patelni. Mieszam dokładnie i dopiero wtedy próbuję, czy potrzeba soli.
Kolejność z solą ma znaczenie. Boczek i twardy ser same są słone, więc solenie na początku łatwo kończy się przesoloną zupą.
Wędzony boczek zamiast pancetty, dowolny twardy ser zamiast grana padano
W oryginale używa się pancetty, czyli włoskiego dojrzewającego boczku. Podobieństwo jej nazwy do pancotto jest czysto przypadkowe. Pancetta daje po wytopieniu słony, mięsny aromat, ale w polskiej kuchni bez problemu zastąpi ją zwykły wędzony boczek, który przepis wprost dopuszcza.
Z serem jest podobnie. Grana padano jest łagodne i lekko orzechowe, ale sprawdzi się każdy twardy żółty ser, który da się drobno zetrzeć. Jeśli wolisz mniej mięsny smak, zmniejsz ilość boczku. Sera nie pomijaj, bo to on spaja chlebową masę i daje jej głębię.
Włosi sami traktują ten przepis swobodnie. W niektórych domach pancotto to tylko chleb, woda, oliwa i sól, w innych ląduje w nim jajko, warzywa albo ser. Wersja z boczkiem i serem robi z niego pełny obiad.
Jak podawać pancotto?
Najlepiej od razu, w głębokich talerzach, póki jest gorące i gęste, a ser jeszcze lekko się ciągnie. Kilka chrupiących kawałków boczku odkładam na bok i sypię na wierzch każdej porcji. Do tego parę kropel oliwy i świeżo mielony pieprz.
Zupa jest bardzo sycąca, więc nie potrzebuje drugiego dania. Jeśli chcesz coś obok, wystarczy mała sałatka z rukoli.
