Masz upiec makowiec, ale nie masz ochoty parzyć maku i kręcić go przez maszynkę? Gotuję masę makową w 800 ml mleka z 2 budyniami śmietankowymi na 200 g maku. Biorę mak kupiony już mielony albo suchy prosto z torebki, a nadzienie wychodzi kremowe, wilgotne i nie kruszy się przy krojeniu.
Proporcje na jedną porcję masy
Wszystkie składniki kupisz w zwykłym sklepie spożywczym. Odmierzam:
- 800 ml zimnego mleka,
- 2 budynie śmietankowe bez cukru, każdy po 40 g,
- 200 g maku mielonego albo suchego,
- 50 g płatków migdałowych lub innych bakalii,
- cukier w ilości, jaką lubisz.
Budynie bez cukru wybieram celowo. Słodycz ustawiam wtedy sam, a budyń robi tylko to, do czego jest potrzebny: zagęszcza mleko i otula mak gładkim kremem.
Gotowanie krok po kroku
- Wlej zimne mleko do rondla z grubym dnem, wsyp cukier i proszek z obu budyni. Rozmieszaj trzepaczką tak, żeby nie została ani jedna grudka.
- Dosyp mak i płatki migdałowe, które wcześniej pokruszysz na drobniejsze kawałki. Wymieszaj jeszcze raz.
- Postaw rondel na małym lub średnim ogniu i mieszaj bez przerwy, zgarniając masę z dna i ze ścianek.
- Gotuj, aż masa wyraźnie zgęstnieje i będzie przypominać bardzo gęsty budyń, w którym mak jest rozłożony równo.
- Zdejmij rondel z ognia i odstaw masę do przestudzenia. W tym czasie przemieszaj ją jeszcze kilka razy.
Z makiem mielonym idzie szybko. Wystarczy doprowadzić masę do wrzenia i krótko pogotować, ciągle mieszając. Suche ziarna potrzebują więcej czasu, więc sprawdzam, czy już zmiękły. Gdy masa zgęstnieje wcześniej, dolewam trochę mleka i gotuję dalej na łagodnym ogniu.
Na kruchy spód nakładam masę lekko przestudzoną. Przy cieście drożdżowym czekam dłużej, bo ciepłe nadzienie utrudnia pracę z delikatnym ciastem.
Czym to się różni od klasycznej masy makowej?
Tradycyjne nadzienie oznacza parzenie maku, mielenie go w domu i sporo masła, żeby farsz nie wyszedł suchy. Na same przygotowania schodzi zwykle całe popołudnie. Tutaj parzenie i mielenie odpadają, a masła w przepisie nie ma wcale. Wilgotność zapewnia mleko zagęszczone budyniem.
Różnicę czuć też w smaku. Mak gotowany w mleku traci część ziemistej goryczki, a śmietankowy budyń nadaje mu deserowy charakter. Nadzienie nadal smakuje wyraźnie makowo, tylko jest gładsze. Mnie przekonało przede wszystkim to, że masa nie wysycha w piekarniku. Przy makowcu na kruchym spodzie, który łatwo przesuszyć, to duża różnica.
Mak mielony, cały czy biały
Mielony daje najbardziej kremowe nadzienie. Drobne cząstki szybko łączą się z mlekiem i budyniem, masa sprawniej gęstnieje, a ziarenka są ledwo wyczuwalne. Po taki mak sięgam, kiedy piekę dla większej liczby gości.
Cały, suchy mak też się sprawdzi. Ziarna w mleku mięknieją, ale się nie rozpadają, więc gotowa masa ma wyraźniejszą, ziarnistą strukturę. Jednym to odpowiada, innym przeszkadza.
Z białego maku wychodzi wersja przypominająca nadzienie z rogali świętomarcińskich. Biały mak ma łagodniejszy smak niż niebieski i dobrze łączy się z migdałami oraz bakaliami, więc płatki migdałowe z przepisu pasują do niego wyjątkowo dobrze.
Kiedy kroić makowiec
Pieczenie planuję tak, żeby makowiec zdążył całkowicie ostygnąć, zanim go pokroję. Masa zwiera się dopiero po wystudzeniu, a wtedy pozostaje miękka i daje się kroić na równe porcje, bez kruszenia. Ciepły makowiec kroiłby się dużo gorzej.
