Masz ochotę na ciepły chleb, a w lodówce nie ma drożdży? Ja w takiej sytuacji piekę bochenek na sodzie i maślance. Ciasto rośnie w piekarniku, a nie w misce. Samo pieczenie trwa 40–45 minut, a skórka wychodzi mocno zrumieniona i chrupiąca.
Czego potrzebujesz do chleba na sodzie?
Składników jest kilka i większość masz w szafce. Za wyrastanie odpowiada reakcja sody oczyszczonej z kwaśną maślanką, dlatego bez niej przepis nie zadziała.
- 450 g mąki pszennej albo pół na pół z pełnoziarnistą (po 225 g)
- 1 kopiasta łyżeczka sody oczyszczonej
- sól do smaku
- około 350 ml maślanki, plus mała rezerwa do dolania
- papier do pieczenia lub odrobina mąki do oprószenia blachy
- ostry nóż i metalowa kratka do studzenia
Krok po kroku, od miski do kratki
Liczy się tempo. Soda zaczyna pracować w chwili, gdy dotknie maślanki, więc wszystko przygotuj, zanim wlejesz płyn.
- Nagrzej piekarnik z termoobiegiem do 200°C. Blachę wyłóż papierem albo lekko oprósz mąką.
- Przesiej do dużej miski mąkę, sodę i sól. Dzięki przesianiu soda rozkłada się równo i w chlebie nie ma gorzkawych miejsc.
- Wlej około 350 ml maślanki i mieszaj dłonią, zgarniając mąkę ze ścianek. Gdy ciasto się rozsypuje, dolewaj maślankę małymi porcjami. Ma być miękkie, lekko lepkie i zwarte.
- Przełóż ciasto na blat oprószony mąką i zagniataj tylko przez około minutę, do połączenia składników. Krótka praca dłonią zostawia w cieście lekkość, a długie wyrabianie robi twardy miąższ.
- Uformuj okrągły, lekko spłaszczony bochenek i połóż go na blasze. Natnij głęboki krzyż, prowadząc nóż aż ku bokom.
- Od razu wstaw chleb do piekarnika i piecz 15 minut w 200°C. Potem zmniejsz temperaturę do 170°C i piecz jeszcze 25–30 minut.
- Stuknij w spód bochenka. Dobrze upieczony wydaje głuchy, pusty dźwięk.
- Przełóż chleb na kratkę i wystudź przed krojeniem.
Na metalowej kratce skórka zostaje wyraźna i chrupiąca. Jeśli wolisz miękką, owiń gorący bochenek czystą ściereczką zaraz po wyjęciu z pieca.
Jak zrobić ciemniejszy bochenek?
Irlandzki brown bread pieczesz według tego samego schematu. Zamiast samej jasnej mąki weź 225 g pszennej i 225 g pełnoziarnistej. Smak robi się głębszy, a miąższ bardziej ziarnisty.
Mąka pełnoziarnista chłonie więcej płynu, więc taki chleb może potrzebować odrobinę więcej maślanki. Ja dolewam ją po łyżce i patrzę na ciasto, a nie na miarkę, bo każda mąka chłonie w innym tempie. Gdy ciasto jest miękkie i lekko klei się do dłoni, od razu formuję bochenek i nacinam krzyż.
Chleb na sodzie najlepiej smakuje tego samego dnia, grubo pokrojony i posmarowany masłem. Wierzch możesz wcześniej posmarować wodą i posypać czarnuszką, sezamem, pestkami dyni albo płatkami owsianymi.
